Tekst: Kirstin Vanlierde
Twaalf jaar geleden zette uitvaartplanner Stefan Boon de stap naar de zaak van zijn ouders. Sinds kort is Rouwcentrum Bogaert ook aangesloten bij Sereni. Tijd voor een kennismakingsgesprek.
“Mijn ouders namen deze zaak over toen ik een jaar of vijf was, dus ik ben erin opgegroeid. Vanaf mijn twaalfde beantwoordde ik op drukke momenten al eens de telefoon. Toch was dit beroep voor mij geen evidente keuze. Toen mijn vader op mijn achttiende polste of ik het zag zitten, was mijn antwoord ronduit nee. Niet omdat de dood mij angst aanjoeg, maar omdat ik had gezien wat voor leven mijn ouders hadden. Dit is een job waarmee je 24/24 bezig bent, ook in het weekend. Ik heb hen nooit samen op reis weten gaan, tot ik in de zaak ben gestapt.”
Wat zorgde uiteindelijk voor de klik?
“Ik kreeg de vraag om in het weekend mee te helpen, en daarom ben ik de opleiding gaan volgen. Toen besefte ik dat ik dit eigenlijk echt wel graag deed. De aanmoediging van collega’s en kennissen hielp ook: “Allé jong, waarom jij niet in die zaak stapt!” En toen ik dan echt betrokken was in de praktijk, kon ik ook de dankbaarheid van mensen ervaren als alles goed verlopen was. Die is onbetaalbaar.”
Op wat voor manier heb jij intussen mee je stempel gedrukt op de familiezaak?
“De aanbouw van onze aula was mijn project. Rond de tijd dat ik besloot om mee in de zaak te stappen, kwam het huis hiernaast te koop, dus daar zijn we voor gegaan. Nu voer ik de gesprekken met mensen over de plechtigheid en neem de taak van moderator op. Ook de techniek neem ik voor mijn rekening: muziek, projectie…”
Er zijn veel mogelijkheden bijgekomen om van een uitvaart iets kleurrijks te maken.
“Klopt, en mensen komen nu veel vaker dan vroeger met het idee dat ze iets ‘anders dan normaal’ willen. Maar als het erop aan komt, vallen ze toch nog vaak terug op het vertrouwde stramien, en om eerlijk te zijn proberen we hen daar ook wel een beetje heen te leiden. Anders is niet per se beter. Een afscheid gebeurt liefst sereen, en nabestaanden moeten het ook met een sereen en positief gevoel kunnen afsluiten. Een begrafenis is in zekere zin wel een beetje een laatste afscheidsshow, maar dat betekent niet dat de klemtoon op dat showgedeelte moet liggen. Integendeel, dan zijn mensen soms meer daar mee bezig dan met het afscheid zelf, en dat komt het verwerkingsproces echt niet ten goede.”
“Het omgekeerde gebeurt ook: nabestaanden die amper een paar woorden kunnen vertellen over iemand met wie ze vijftig jaar hebben samengeleefd, of die met heel veel kwaadheid blijken te zitten. Ik hoor hier aan deze tafel soms vlakaf: “Willen we eigenlijk wel een dienst organiseren voor hem?” Soms heb je mensen die breed gekend waren en in de buitenwereld heel geliefd, maar die binnen de familie een heel ander soort mens bleken… De meest uitdagende plechtigheden zijn die waarop je weinig of niks persoonlijks kunt vertellen over de overledene.”
Mensenkennis is wel nodig in dit vak.
“Psychologen zijn we niet, maar oprecht kunnen luisteren én zwijgen is essentieel in dit beroep. Want wij horen veel. Het moeilijkste zijn de discussies tussen familieleden. Daar zijn we steeds vaker getuige van en dat is echt jammer. Mensen worden ook steeds mondiger. Ik heb het een paar jaar geleden zien gebeuren dat de echtgenote van een overledene in volle kerkdienst naar voren stapte en tegen de pastoor zei: ‘Dat mag je niet vertellen over mijn man’. Waarop de pastoor haar terug naar haar plaats stuurde.” (lacht)
“Maar als je er uiteindelijk toch in slaagt om een afscheid te organiseren waarbij iedereen dankbaar en tevreden is, schenkt dat wel veel voldoening. Voor elke uitvaart doe ik oprecht mijn best. Ik wil dat het zo goed is als wanneer ik het voor mijn eigen ouders zou doen.”
Hoe verloopt de samenwerking met Sereni?
“Tegenwoordig zie je veel sectoren evolueren naar werking in grotere groepen. Sereni gaat mee in dat verhaal, maar laat tegelijk elke uitvaartondernemer echt wel zijn eigenheid en zijn persoonlijke stijl. Dat is fijn. Wij kunnen de dingen hier blijven doen zoals we ze altijd met veel toewijding hebben gedaan. Sereni vindt het ook belangrijk dat mensen als mens behandeld worden, en niet als nummer. Daar kunnen we ons helemaal in vinden.
Als mijn ouders op pensioen gaan, zal het goed zijn om te kunnen rekenen op wat ondersteuning van collega’s. Ik ben hier in huis wel zo’n beetje de technicus, maar je kunt ook niet alles op je eentje. Dus de omkadering is heel welkom: als ik met een probleem zit, hoef ik maar de telefoon te pakken. En aan mooie publicaties zoals de informatiebrochures kwamen wij vroeger gewoon niet toe uit tijdsgebrek.”
Heb je veel contact met collega’s?
“De collegialiteit met lokale collega’s is de afgelopen vijftien jaar helaas helemaal verdampt. Daar zit de digitalisering zeker voor iets tussen: je treft elkaar niet meer aan het crematorium of het stadhuis voor een heleboel dingen die nu met een paar klikken online geregeld worden. Dus als ik een collega zie waarvan ik weet dat die bij Sereni is aangesloten, merk je dat er zo toch weer een soort collegiale warmte ontstaat.”
Wat is de sterkte van een goede uitvaartplanner volgens jou?
“Een goede uitvaartplanner combineert respect voor de emoties van mensen met een praktisch inzicht. Eerst is er altijd dat paniekmomentje: de dierbare is overleden en mensen weten niet goed wat ze precies moeten doen. Dan zijn wij er om hen gerust te stellen en hen daar doorheen te loodsen. De eerste dagen na een overlijden zijn heel emotioneel en soms verliezen mensen het overzicht. Wij weten wat we in het oog moeten houden, en dat we sommige dingen ook een paar keer moeten herhalen.”
Het kan niet anders dan dat je als begrafenisondernemer soms met heel heftige dingen wordt geconfronteerd. Hoe ga je daarmee om?
“Vijftien jaar geleden waren wij de begrafenisonderneming die opgeroepen werd door de politie om in Fabeltjesland de dode kindjes te gaan ophalen na de moordpartij van Kim De Gelder. Dat hakt erin, ja. Het enige wat je kunt doen, is dat zelf als mens ook echt verwerken, hoe professioneel je ook bent.
Waar ik het persoonlijk ook moeilijk mee heb gehad, was met de begrafenis van een goede vriendin van mijn ouders. Ik heb samen met haar haar uitvaart voorbereid, en toen ik daar dan vooraan stond, was het echt slikken. Ook de begrafenis van een bevriende ouder uit de atletiek, een man met wie ik na de training vaak bleef praten en die op korte tijd een heel agressieve kanker kreeg. Als het mensen zijn die dichter bij jou staan, is het anders… Want je blijft zelf ook mens.”
“Maar dat persoonlijke heeft zeker ook positieve kanten. Ik ben triatleet, en ik ga dagelijks trainen. Niets zo goed om je hoofd leeg te maken als buiten gaan sporten. Als ik hier in Dendermonde dan aan het trainen ben, kom ik wel eens mensen tegen die me herkennen. ‘Ben jij niet van het uitvaartcentrum? Je doet dat goed!’ Of iemand die je spontaan op straat aanspreekt om een praatje te slaan… Ja, dat geeft veel voldoening. Je merkt dat je werkelijk een verschil maakt.”
We verwelkomen u graag op het opendeurweekend bij Rouwcentrum Bogaert op zaterdag 25 mei en zondag 26 mei doorlopend open van 13 u tot 17 u. Tijdens dit opendeurweekend willen we u in contact brengen met nieuwe inzichten rond afscheid nemen, laten kennismaken met lokale smaken en momenten van bezinning creëren.
Rouwcentrum Bogaert – Waar elke ontmoeting een moment van betekenis wordt.
Kom gerust langs of schrijf je kosteloos in via
serenievents.be of via barbara.drieghe@sereni.be
